برخلاف برخی تصورات رایج، بارداری حاصل از IVF مانعی برای جمع‌آوری و ذخیره سلول‌های بنیادی بندناف نوزاد ایجاد نمی‌کند و والدین می‌توانند مانند هر بارداری طبیعی، از این فرصت طلایی برای تأمین سلامت آینده فرزند خود بهره‌مند شوند.
ناباروری یکی از دغدغه‌های اصلی بسیاری از زوج‌ها در سال‌های اخیر است. بر اساس آمار وزارت بهداشت، حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد زوج‌های ایرانی با درجاتی از ناباروری مواجه هستند. افزایش سن ازدواج، استرس‌های زندگی شهری، آلودگی محیط زیست، تغذیه ناسالم و برخی بیماری‌ها از جمله عواملی هستند که در کاهش باروری نقش دارند.
با پیشرفت علم پزشکی، روش‌های نوینی برای درمان ناباروری ارائه شده‌اند. یکی از رایج‌ترین و موفق‌ترین این روش‌ها، لقاح آزمایشگاهی یا IVF است. IVF نه تنها شانس باروری را برای بسیاری از زوج‌ها افزایش داده، بلکه فرصت‌های درمانی و پیشگیرانه جدیدی مانند ذخیره‌سازی خون بندناف نوزاد حاصل از IVF را نیز ممکن ساخته است.
IVF چیست؟
IVF یا In Vitro Fertilization به معنای لقاح در محیط آزمایشگاه است. در این روش، تخمک زن و اسپرم مرد در خارج از بدن و در آزمایشگاه با یکدیگر ترکیب می‌شوند تا سلول تخم تشکیل شود. سپس جنین حاصل به رحم مادر منتقل می‌گردد تا روند بارداری به شکل طبیعی ادامه یابد.
مراحل انجام IVF شامل موارد زیر است:
تحریک تخمک‌گذاری با داروهای هورمونی
جمع‌آوری تخمک‌ها از تخمدان
ترکیب تخمک و اسپرم در آزمایشگاه
پرورش جنین برای چند روز
انتقال جنین به رحم مادر
تأیید بارداری با آزمایش خون
چه کسانی کاندیدای IVF هستند؟
روش IVF برای افرادی که دچار مشکلات زیر هستند کاربرد دارد:
انسداد یا آسیب لوله‌های فالوپ
کاهش تعداد یا کیفیت اسپرم
اندومتریوز
سن بالای مادر (معمولاً بالای ۳۵ سال)
ناباروری با علت ناشناخته
شکست روش‌های ساده‌تر مانند IUI
موفقیت IVF چقدر است؟
نرخ موفقیت IVF به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله سن مادر، کیفیت تخمک و اسپرم، تجربه تیم درمانی و شرایط رحم. به طور کلی، در زنان زیر ۳۵ سال، احتمال موفقیت در هر سیکل IVF حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد است. این احتمال با افزایش سن کاهش می‌یابد. با این حال، پیشرفت‌های اخیر در روش‌های فریز جنین، تست‌های ژنتیکی و تکنیک‌های میکرواینجکشن باعث بهبود نتایج شده‌اند.
بارداری با IVF؛ حساس اما مطمئن
اگرچه بارداری به کمک IVF یک دستاورد علمی بزرگ محسوب می‌شود، اما معمولاً به عنوان بارداری با ریسک بالا تلقی می‌شود. علت آن می‌تواند استفاده از داروهای هورمونی، سن بالای مادر یا چندقلویی باشد. از این رو، مراقبت‌های دوران بارداری در مادران IVF باید با دقت بیشتری انجام شود.
آیا در بارداری‌های IVF می‌توان خون بندناف را ذخیره کرد؟
پاسخ مثبت است. انجام IVF به هیچ وجه مانع جمع‌آوری و ذخیره‌سازی خون بندناف نوزاد نمی‌شود. در واقع، بسیاری از والدینی که از روش‌های کمک‌باروری مانند IVF استفاده کرده‌اند، بیش از دیگران تمایل دارند تا از خون بندناف نوزاد خود محافظت و آن را ذخیره کنند.
دلایل این تمایل عبارتند از:
ارزش بالای بارداری پس از درمان ناباروری
احتمال بیشتر استفاده از سلول‌های بنیادی در آینده
وجود سابقه خانوادگی بیماری‌های قابل درمان با سلول‌های بنیادی
افزایش سن والدین و نیاز به راهکارهای درمانی مکمل
در چه مواقعی خون بندناف نوزادان متولد شده با ivf ذخیره نمی شود؟
تنها دلایلی که ممکن است بانظر پزشک مشاور منجر به عدم ذخیره سازی خون بندناف نوزادان متولد شده با روش ای وی اف باشد، مصرف داروهای کورتون سنگین، مصرف آمپول آلبومین و ایمونوگلوبولین وریدی است.
عدم ذخیره سازی خون بندناف نوزادان متولد شده با اسپرم اهدایی
ذخیره سازی خون بندناف نوزادان متولد شده با لقاح آزمایشگاهی در صورتی که تخمک و اسپرم متعلق به پدر و مادر باشد انجام پذیر است. همچنین خون بندناف نوزادان متولد شده با جنین اهدایی و تخمک اهدایی نیز توسط بانک خون بندناف رویان انجام می شود اما در صورتی که نوزاد متولد شده حاصل از اسپرم اهدایی باشد براساس پروتکل های موجود قابل ذخیره سازی نمی باشد.
خون بندناف و سلول‌های بنیادی؛ گنجی در بدو تولد
در هنگام تولد نوزاد، خون باقی‌مانده در بندناف و جفت حاوی سلول‌های بنیادی بسیار ارزشمندی است. این سلول‌ها می‌توانند در درمان بیماری‌های خونی، نقص‌های ایمنی، برخی سرطان‌ها و اختلالات ژنتیکی استفاده شوند. ذخیره‌سازی خون بندناف در بانک‌های عمومی یا خصوصی مانند بانک خون بندناف رویان امکان استفاده آتی از این منابع درمانی را فراهم می‌سازد.
آیا کیفیت خون بندناف در نوزاد حاصل از IVF تفاوتی دارد؟
از نظر علمی، خون بندناف نوزادان حاصل از IVF هیچ تفاوتی از نظر کیفیت یا ارزش درمانی با نوزادان حاصل از بارداری طبیعی ندارد. البته ممکن است در برخی موارد، حجم خون جمع‌آوری‌شده تحت تأثیر شرایط زایمان (مانند زایمان زودرس، یا چندقلویی) قرار گیرد، اما این موارد نادر هستند.
نکات مهم برای ذخیره خون بندناف در بارداری IVF
اگر بارداری شما به کمک IVF انجام شده است و تمایل دارید خون بندناف نوزادتان را ذخیره کنید، به نکات زیر توجه داشته باشید:
1. هماهنگی زودهنگام با بانک خون بندناف
در بارداری‌های حاصل از IVF، معمولاً تاریخ زایمان از پیش تعیین‌شده‌تر است. بنابراین بهتر است از هفته 34 بارداری با بانک خون بندناف رویان تماس بگیرید تا مراحل ثبت‌نام و ارسال کیت جمع‌آوری انجام شود.
2. هماهنگی با تیم زایمان
با توجه به احتمال سزارین یا تولد زودتر، ضروری است که تیم پزشکی در جریان قصد شما برای جمع‌آوری خون بندناف باشد.
3. مشورت با مشاوران تخصصی
مشاوران بانک خون بندناف رویان می‌توانند با در نظر گرفتن شرایط خاص IVF، راهنمایی دقیق‌تری درباره امکان جمع‌آوری موفق و استفاده آتی از سلول‌های بنیادی ارائه دهند.
ذخیره خون بندناف؛ تضمینی برای سلامت آینده
در درمان ناباروری به کمک IVF، زوجین برای رسیدن به بارداری متحمل هزینه‌های مالی، جسمی و روحی قابل‌توجهی می‌شوند. در چنین شرایطی، ذخیره‌سازی خون بندناف نوزاد نوعی سرمایه‌گذاری سلامت برای آینده کودک و خانواده محسوب می‌شود. این کار نه‌تنها امکان استفاده از سلول‌های بنیادی را در صورت بروز بیماری فراهم می‌کند، بلکه آرامش خاطر والدین را نیز افزایش می‌دهد.
چرا بانک خون بندناف رویان؟
بانک خون بندناف رویان با بیش از ۲۰ سال تجربه، هزاران نمونه ذخیره‌شده و تیم علمی مجرب، بزرگ‌ترین و معتبرترین بانک خصوصی خون بندناف در کشور است. تجهیزات مدرن، فرآیند ذخیره‌سازی ایمن، و قابلیت استفاده درمانی نمونه‌ها در مراکز پزشکی داخل و خارج از کشور، بانک رویان را به انتخاب نخست والدین آگاه تبدیل کرده است.
سخن پایانی
اگر شما نیز یکی از والدینی هستید که با کمک IVF به آرزوی داشتن فرزند رسیده‌اید، اکنون زمان آن است که با ذخیره خون بندناف نوزاد خود، از او در برابر بیماری‌های آینده محافظت کنید. با تماس با مشاوران بانک خون بندناف رویان، اطلاعات بیشتری کسب کرده و با خیالی آسوده تصمیم بگیرید.
این مقاله در تاریخ ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ براساس جدیدترین منابع پزشکی بازبینی و به‌روزرسانی شده است.